CCS as a Service : The next Infrastructure Play จากเทคโนโลยีลดคาร์บอนสู่โครงสร้างพื้นฐานใหม่ของไทย

มองในภาพรวม CCSaS จะพร้อมเชิงพาณิชย์เมื่อมี CO₂ มากพอ, รายได้ระยะยาวที่แน่นอน และกลไกราคาคาร์บอนที่เหมาะสม

Infographic-CCS-20261117.jpg

ธุรกิจ CCS กำลังปรับเปลี่ยนสู่การเป็นโครงสร้างพื้นฐานที่สำคัญในอนาคต

แรงกดดันด้านการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกกำลังเปลี่ยนผ่านจากประเด็น ESG ไปสู่ปัจจัยที่ส่งผลต่อต้นทุนและความสามารถในการแข่งขันของภาคธุรกิจ โดยเฉพาะอุตสาหกรรมหนักที่ไม่สามารถลดการปล่อยได้มากเพียงพอด้วยการใช้พลังงานหมุนเวียนหรือการเพิ่มประสิทธิภาพพลังงานเพียงอย่างเดียว ขณะเดียวกัน ร่างแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย (PDP 2026) ได้นำเทคโนโลยีการดักจับ ใช้ประโยชน์ และกักเก็บคาร์บอน (Carbon Capture, Utilization and Storage : CCS) เข้ามาเป็นหนึ่งในทางเลือกของระบบไฟฟ้าสู่ Net zero ปี 2050 สะท้อนว่า CCS กำลังเปลี่ยนจากเทคโนโลยีลดคาร์บอนเฉพาะรายโรงงานไปสู่โครงสร้างพื้นฐานสำคัญสำหรับการเปลี่ยนผ่านของภาคอุตสาหกรรมทั้งระบบ โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมที่ลดการปล่อยได้ยาก เช่น โรงกลั่น ปิโตรเคมี ซีเมนต์ เหล็ก โรงไฟฟ้า และโรงแยกก๊าซ ซึ่งมีข้อจำกัดด้านเทคโนโลยีและต้นทุนในการลดการปล่อยคาร์บอนด้วยวิธีการอื่น ส่งผลให้แนวคิด CCS as a Service (CCSaS) ได้รับความสนใจมากขึ้นในฐานะแบบจำลองธุรกิจที่ช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถเข้าถึงบริการดักจับ ขนส่ง และกักเก็บคาร์บอนได้โดยไม่จำเป็นต้องลงทุนและบริหารจัดการโครงสร้างพื้นฐานทั้งหมดด้วยตนเอง

CCSaS เริ่มนำมาใช้แล้ว แต่มีการให้บริการหลายรูปแบบ ซึ่งยังต้องพิจารณาความพร้อมเชิงพาณิชย์

แม้ CCS จะเป็นเทคโนโลยีสำคัญสำหรับการลดการปล่อยคาร์บอนในอุตสาหกรรมที่ลดการปล่อยได้ยาก เช่น ปิโตรเคมี เคมีภัณฑ์ ปูนซีเมนต์ และเหล็ก แต่การนำไปใช้ในวงกว้างยังถูกจำกัดด้วยต้นทุนการลงทุนสูง ความซับซ้อนของโครงสร้างพื้นฐาน และการขาดรูปแบบธุรกิจที่สามารถสร้างผลตอบแทนทางเศรษฐกิจได้อย่างยั่งยืน ดังนั้น อุตสาหกรรมจึงจำเป็นต้องพัฒนาโมเดลธุรกิจรูปแบบใหม่ รวมถึงโครงสร้างพื้นฐานแบบศูนย์กลาง (Hub-based infrastructure) และการแบ่งบทบาทของผู้เชี่ยวชาญในแต่ละส่วนของห่วงโซ่คุณค่า เพื่อช่วยลดความเสี่ยงและอุปสรรคในการลงทุนของผู้ปล่อยคาร์บอนรายต่าง ๆ อย่าง CCSaS

CCS จะเกิดเชิงพาณิชย์ได้ เมื่อมีลูกค้าระยะยาว ภาครัฐช่วยลดความเสี่ยง และโครงสร้างพื้นฐานรองรับการเติบโต

องค์ประกอบสำคัญที่จะทำให้เกิดความพร้อมเชิงพาณิชย์ ได้แก่ ทุกโครงการต้องมีลูกค้าหลักที่ทำสัญญาระยะยาวก่อนการลงทุน การมีโครงสร้างพื้นฐานที่รองรับปริมาณ CO₂ ในระดับที่มากเพียงพอที่ก่อให้เกิดความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ และการสนับสนุนจากภาครัฐผ่านเงินอุดหนุน กลไกราคาคาร์บอน หรือสิทธิประโยชน์ทางภาษี ขณะที่ผู้ให้บริการต้องสามารถสร้างรายได้ที่คาดการณ์ได้จากค่าบริการตามปริมาณ CO₂ และบริหารความเสี่ยงด้านกฎหมาย การกักเก็บ และความรับผิดชอบระยะยาวได้อย่างชัดเจน จึงจะทำให้โครงการมีคุณสมบัติใกล้เคียง Infrastructure finance และสามารถระดมเงินทุนจากภาคเอกชนได้มากขึ้น

อ่าวไทยมีศักยภาพเป็นฐานสำคัญของ CCS

สำหรับไทย อ่าวไทยมีศักยภาพเป็นฐานสำคัญของ CCS จากทั้งโครงสร้างธรณีวิทยา ข้อมูลใต้ดิน และประสบการณ์ด้านปิโตรเลียมนอกชายฝั่ง โดยโครงการ Arthit CCS จะเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญในการสร้างองค์ความรู้ด้านการกักเก็บ การตรวจสอบ และต้นทุน ก่อนต่อยอดสู่การพัฒนา Eastern Thailand CCS Hub ในอนาคต อย่างไรก็ตาม การทำให้ CCSaS เกิดขึ้นได้ในเชิงพาณิชย์จำเป็นต้องมีสามเงื่อนไขพร้อมกัน คือ ปริมาณ CO₂ มากพอให้โครงสร้างพื้นฐานคุ้มค่า รายได้ระยะยาวจากผู้ใช้บริการที่มีความแน่นอน และกรอบกฎหมายและนโยบายที่สามารถจัดสรรความเสี่ยงระยะยาวได้อย่างชัดเจน

Get the additional info

ธนาคารมีการใช้เทคโนโลยี เช่น คุกกี้ (cookies) และเทคโนโลยีที่คล้ายคลึงกันบนเว็บไซต์ของธนาคาร เพื่อสร้างประสบการณ์การใช้งานเว็บไซต์ของท่านให้ดียิ่งขึ้น โปรดอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมที่ นโยบายการใช้คุกกี้ของธนาคาร
ยอมรับ